APA 7 Alıntı Nasıl Yapılır?
Bir araştırmacı olarak, çalışmalarımı yazarken doğru alıntı yapmanın önemini çok iyi biliyorum. Çünkü alıntılar, hem başkalarının fikirlerini saygıyla kullanmayı sağlıyor hem de çalışmamızın bilimsel değerini artırıyor. Ama bir yandan da, alıntı yaparken işin içine giren kurallar bazen karmaşık gelebiliyor. Hangi kaynağı nasıl alıntılamalıyız? APA 7 alıntı nasıl yapılır? İşte bu sorunun cevabını, hem bilimsel bir bakış açısıyla hem de günlük dilde anlaşılır bir şekilde anlatacağım.
APA 7 Nedir?
APA, Amerikalı Psikologlar Derneği’nin (American Psychological Association) geliştirdiği bir yazım tarzı. Özellikle sosyal bilimlerde ve psikoloji alanında yaygın olarak kullanılır. Ancak zamanla, diğer bilim dallarında da oldukça yaygınlaşmış bir sistem haline gelmiştir. APA’nın temel amacı, yazılı metinlerde düzeni sağlamak ve bilgilerin doğru bir şekilde aktarılmasını sağlamaktır. Bu yazım tarzının en önemli özelliklerinden biri, kaynakların alıntı yapılırken belirli kurallara göre düzenlenmesidir.
APA 7, bu yazım tarzının yedinci ve en güncel versiyonudur. 2019 yılında yayımlanmıştır ve bazı önemli değişiklikler getirmiştir. Şimdi, bu yazım tarzı ile alıntı yaparken dikkat etmemiz gereken temel kuralları inceleyelim.
Alıntı Nedir ve Neden Önemlidir?
Alıntı yapmak, başkalarının fikirlerini, bulgularını veya ifadelerini kendi yazınızda kullanmak demektir. Alıntılar, yalnızca başkalarının düşüncelerini aktarmakla kalmaz, aynı zamanda yazınıza güvenilirlik ve geçerlilik de katabilir. Örneğin, bir konu hakkında özgün bir düşünce geliştirirken, benzer bir konuda daha önce yapılmış araştırmaların bulgularını aktarmak, fikrinizin daha sağlam bir temele oturmasını sağlar.
Ama burada önemli olan, bu alıntıların doğru ve dürüst bir şekilde yapılmasıdır. Başka birinin fikrini, kelimelerini ya da verilerini kullanıyorsanız, bunları doğru şekilde alıntılamalısınız. Aksi halde, “intihal” (başka birinin fikrini izinsiz kullanma) yapmış olursunuz ki bu, akademik dünyada oldukça ciddiye alınan bir suçtur.
APA 7 ile Alıntı Yapmanın Temel Kuralları
Şimdi, APA 7’de alıntı yapmanın temel kurallarına göz atalım. Örneklerle açıklayarak, herkesin kolayca anlayabileceği bir şekilde anlatmak istiyorum.
1. Yazar Adı ve Yıl
En yaygın alıntı türlerinden biri, yazar adı ve yıl bilgisiyle yapılan alıntılardır. APA stilinde, bir kaynağa atıfta bulunurken yazarın soyadı ve yayın yılı gereklidir. İşte bir örnek:
> (Yılmaz, 2020)
> ya da
> Yılmaz (2020) belirtmektedir ki…
Burada dikkat etmemiz gereken şey, eğer yazar birden fazla kişi ise, “ve” yerine “&” kullanmanızdır. Örneğin:
> (Yılmaz & Kaya, 2020)
2. Doğrudan Alıntı Yaparken Sayfa Numarası
Eğer bir kaynaktan doğrudan alıntı yapıyorsanız, sadece yazar ve yıl bilgisi yeterli değildir. Bir de alıntının hangi sayfadan yapıldığını belirtmeniz gerekir. Bu, alıntının doğruluğunu sağlamaya yardımcı olur. Örneğin:
> (Yılmaz, 2020, s. 45)
> ya da
> Yılmaz (2020) şunları belirtmektedir: “Bilimsel araştırmaların önemi giderek artmaktadır” (s. 45).
Burada, doğrudan alıntı yaparken sayfa numarasının belirtilmesi gerektiğini unutmayın. Eğer online bir kaynaktan alıntı yapıyorsanız, sayfa numarası yoksa bölüm numarası veya parantez içinde “n.d.” (sayfa numarası yok) şeklinde bir ifade kullanabilirsiniz.
3. Dolaylı Alıntılar (Parafrazlar)
Dolaylı alıntılar, başka birinin fikrini kendi kelimelerinizle açıklamak demektir. Eğer doğrudan alıntı yapmıyorsanız ve sadece bir fikri kendi cümlelerinizle aktarıyorsanız, yine APA formatında alıntı yapmanız gerekir. Ancak burada sayfa numarasına gerek yoktur. Örnek:
> Yılmaz (2020), bilimsel araştırmaların zamanla daha fazla ön plana çıkacağını ifade etmektedir.
Dolaylı alıntılar yaparken, hem kaynağın yazarının adı hem de yayım yılı gereklidir. Ancak sayfa numarası eklemenize gerek yoktur.
4. Birden Fazla Yazarın Olduğu Durumlar
Bazen bir kaynağın yazarı birden fazla kişi olabilir. Eğer yazar sayısı 3 veya daha fazla ise, APA 7, yalnızca ilk yazarın adı ve “et al.” kullanarak alıntı yapılmasını öneriyor. Örneğin:
> (Yılmaz, Kaya, & Demir, 2020) → ilk alıntı
> (Yılmaz et al., 2020) → sonraki alıntılar
Bununla birlikte, ilk defa tüm yazarları belirtmeniz gerektiğini unutmayın. Sonraki alıntılarda ise “et al.” kullanarak işlemi kolaylaştırabilirsiniz.
5. Çift Yazar Durumu
Eğer bir kaynağın yazarı yalnızca iki kişi ise, her zaman her iki yazarı da belirtmelisiniz. Örnek:
> (Yılmaz & Kaya, 2020)
Burada, “&” sembolüyle iki yazarı birleştiriyoruz ve her iki yazarın adı da alıntıda geçiyor.
APA 7 ile Kaynakça Oluşturma
Alıntı yapmanın yanı sıra, bir kaynağı doğru şekilde gösterdiğinizden emin olmak için kaynağınızı kaynakça kısmında da doğru şekilde belirtmelisiniz. APA 7’de kaynakça, belirli bir düzene göre sıralanmalıdır.
Kitaplar için:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi. (Yıl). Kitap adı. Yayıncı.
Makale ve dergi için:
Yazar Soyadı, Adının İlk Harfi. (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, Cilt(Sayı), sayfa aralığı. [ (varsa)
Bu kısımda dikkat edilmesi gereken, yazar adlarının ters yazılması, sadece ilk harfin büyük yazılması ve dergi isimlerinin italik olmasıdır. Ayrıca, DOI (dijital nesne tanımlayıcısı) varsa, bu da eklenmelidir.
Sonuç: APA 7 ile Alıntı Yapmanın Önemi
Bir kaynağı doğru bir şekilde alıntılamak, yalnızca başkalarına saygı göstermek değil, aynı zamanda araştırmanızı güvenilir ve akademik olarak geçerli kılmaktır. APA 7 formatını doğru kullanarak, alıntılarınızın doğru ve geçerli olmasını sağlayabilirsiniz. Elbette, bu kurallar başlangıçta karmaşık görünebilir, ancak bir süre sonra otomatikleşir ve yazı yazarken işinizi kolaylaştırır.
Unutmayın, APA sadece bir yazım tarzı değil, aynı zamanda akademik dürüstlüğün ve araştırma kültürünün bir parçasıdır. Alıntı yaparken doğru kurallara uymanız, hem başkalarının haklarına saygı göstermenizi sağlar hem de kendi çalışmalarınızı daha güçlü kılar.